Dali Babanın Çiftliği
Geçen hafta Tophane-i Amire‘de açılan Salvador Dali’nin; İlahi komedya, Sürrealizmin izleri ve Galayla akşam yemeği serilerinin bulunduğu sergiye gittim.
Sergiyle ilgili merağı olan arkadaşlar için bir kaç fotoğrafla birlikte naçizane görüşlerimi de paylaşmak istedim.
Efendim; Dali bilindiği gibi kendinisinin tabiriyle “Sürrealizm benim ta kendim” sürrealizmin öncülerindendir kendisiyle ilgili çok uzun bilgiler vermeye ihtiyaç yoktur. Bu sergide yoğun olarak ilahi komedya için üretilen sulu boya baskılar sergilenmiş.
Daha önce Sakıp Sabancı Müzesinde sergilenen Dali eserlerini görmüş geçirmiş kimselerin boşuna kendilerini ve bedenlerini üzmeleri gerekmiyor çünkü orda bu eserlerin orjinallerini görmüşlerdi. Sergideki eserler, orjinallerinden sanatçının gözetiminde ahşaba oyulan figürlerin tekrar basılarak üretildiği kopyalarıdır. Burdaki sanat eserlerinin biricikliği dünyadaki baskı miktarına bölünerek bulunduğundan eserlere saygı miktarıda o düzeyde gibi serginin ilk günü olduğundan mıydı bilmiyorum ama çogu şey özensizce yapılmıştı.
Bu kadar olumsuzlamadan sonra sergide değinebildiğim şeylere de geçecek olursak; Sanatçının aurasına bir değmiyor değilsiniz, özellikle Galayla akşam yemeği eserlerini incelerken dalıp gittim “Gece Arzuları” isimli eser önünde durup dalınması gereken bir eser. Sürrealizmin izleri adlı serideki kolajlardan “Çıplak yada değil” önünde de vakit geçirilmeli. Gidecek olanlara ilahi komedyayı sağ taraftan izlemeye başlamalarını salık veririm çünkü dizgi ve anlatım sağdan sola doğru. Benim gibi sondan başlarsanız ortasında kafanıza ” bu kurgu biraz biçimsiz olmuş” düşüncesi geçmeye başlar, sonra yanlışa düştüğünüzü anlayıp baştan izlemeye başlayabilirsiniz. Burdaki tasvirler de yine etkileyici özellikle oburlar,hainler,aç gözlüler vb. insandaki hallerin tasvirleri önünde bolca soruşturmaya, mukayeseye girişmekten korkulmamalı, özellikle “İşkence” adlı eserde insanı kemiren yine insan suretinde bir varlığın mükemmel biçimi insanın kendini yok etmek için geliştirdiği yöntemlerin hesap gücü ve inceliği tasvir edilmiş gibiydi.
Son bir şey daha eserlerin gözünün içine bakmalı yani kafayı 5 santime kadar daldırabilirsiniz Dali eserlerini baskıdan sonra bazı biricikliği arttırır fırça darbeleriyle süslemiş sanıyorum.
Keyifli seyirler.
